فحش دادن به مردگان!

سلام
در حديثی از پيامبر (ص) از کتاب جامع الأخبار شعيری به شرح زير آمده است:
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص‏): «وَ لَا تَسُبُّوا الْأَمْوَاتَ فَتُؤْذُوا الْأَحْيَاءَ» يعنی به مردگان دشنام ندهيد، كه با اين كار، زندگان را مي‌‏آزاريد.
1 ـ آيا اين حديث معتبر است؟
2 ـ منظور از زندگان چه کسانی هستند؟
3 ـ فحش دادن به مُرده چه تأثيری بر او دارد؟

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باسمه تعالی

سلام عليکم
جواب 1: اولاً: ثابت نيست که «جامع الاخبار» از شعيری باشد بلکه برايش تا هفت مؤلف برشمرده‌اند و اين امر، از ارزش کتاب مي‌کاهد.
ثانياً: مؤلف جامع الاخبار، اين حديث را بدون سند نقل کرده و حديث مرسل، ضعيف شمرده مي‌شود.
ثالثاً: تنها منبعی که قبل از «جامع الاخبار»‌ به ذکر اين سخن به عنوان روايت پرداخته، «شهاب الاخبار» اثر قاضی قضاعی از علمای شافعی قرن پنجم است و قبل از آن، در هيچ‌يک از منابع حديثی معتبر شيعه يافت نشد.
پس در مجموع، اين حديث، از نظر ما معتبر نيست، هر چند مضمونش منافاتی با کليات و مسلّمات دينی ندارد؛ بلکه تأييداتی نيز مي‌توان برايش آورد.

جواب 2: منظور از زندگان، بازماندگان شخص مرده هستند. اين حديث در پی بيان اين نکته است که وقتی به مرده‌ای فحش مي‌دهيد، ضرری به مرده نمي‌رساند ولی موجب خواهد شد بازماندگانش ناراحت شوند.
ملاصالح مازندراني، شارح کافی مي‌نويسد:
«رواه العامة عنه صلی اللّه عليه و آله قال: «لا تسبوا الاموات فتؤذوا الاحياء» نهی عن سب الميت المشرك بخصوصه لانه يؤذی قريبه الحی من المؤمنين فی الحال بتألم قلبه اما لغضاضة تلحقه فی حسبه أولا لم يتحذر له من أجله و أذی المؤمن لا يجوز» (شرح الكافي، ملا صالح مازندراني، جلد 11، صفحه‌ی 399، حديث النبی صلی الله عليه و آله حين عرضت عليه الخيل …)
ترجمه: عامه از رسول خدا (صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) روايت کرده‌اند که مردگان را فحش ندهيد که زندگان را آزار خواهيد داد. نهی کرد از فحش دادن به مشرک مرده زيرا موجب اذيت نزديکان زنده‌اش از مؤمنين مي‌شود … و آزردن مؤمن جايز نيست.

جواب 3: فحش دادن به مرده،‌ ضرری به او نمي‌رساند؛ ولی اگر فرزندان و بازماندگانش بشنوند، ناراحت خواهند شد.

موفق باشيد
حاج فردوسی