تحليلی بر خون گريستن امام سجاد (عليه‌السلام)!!

با سلام
آيا اين حديث،‌ درست است که امام سجاد عليه السلام: «و کان إذا أخذ إناءً يشربُ ماءً بکي حتي يملأها دَماً» يعني هنگامي که ظرف آبي را به دست مي‌گرفت تا از آن بياشامد، آن قدر گريه مي‌کرد تا اينکه آن ظرف پر از خون مي‌شد» (النقد النزيه: ص137؛ الآيات البينات: ص24)
با تشکر

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باسمه تعالی

سلام عليکم
براي بررسي همه‌جانبه‌ي اين متن، نياز است تا به چند مطلب، توجه نماييد؛
1. اين مطلب، روايت نيست بلکه گزارشي تاريخي است و گزارش تاريخي، ارزش روايت را ندارد و در تنظيم نظام جامع تربيتي منهاج فردوسيان مورد استفاده قرار نگرفته است.
2. عبارت درست، اينگونه است: «وَ كَانَ إِذَا أَخَذَ إِنَاءً يَشْرَبُ‏ مَاءً بَكَى‏ حَتَّى يَمْلَأَهَا دَمْعاً فَقِيلَ لَهُ فِي ذَلِكَ: فَقَالَ: وَ كَيْفَ لَا أَبْكِي وَ قَدْ مُنِعَ أَبِي مِنَ الْمَاءِ الَّذِي كَانَ مُطْلَقاً لِلسِّبَاعِ وَ الْوُحُوشِ» (مناقب آل أبي طالب عليهم السلام، ابن شهرآشوب، جلد ‏4، صفحه‌ي 166)
ترجمه: آن حضرت، هر گاه ظرف آبي بر مي‌داشتند تا آب بنوشند، گريه مي‌گردند به حدي که ظرف را پر از اشک مي‌کردند. به اين کار آن حضرت، اعتراض شد. فرمودند: چگونه گريه نکنم در حالي که پدرم از آبي که بر درندگان و حيوانات وحشي آزاد است، منع شد.
3. عبارتِ: «حَتَّى يَمْلَأَهَا دَمْعاً» چندان گريه مي‌کرد که ظرف را پر مي‌کرد، تعبير کنايه‌اي است و به اين معني نيست که به اندازه‌ي يک ليوانِ کامل، اشک مي‌ريختند بلکه به اين معني است که چندين قطره اشک در آن مي‌ريختند که با تمام آب، مخلوط مي‌شد.
4. بر طبق اظهارات اطباء، امکان خون‌گريستن براي انسان معمولي، وجود ندارد. يعني هيچ انسان عادي‌اي نمي‌تواند آنقدر گريه کند که اشکش تمام شده و پس از آن، از غدد اشکي‌اش، خون جاري شود. البته نوعي بيماري هست که مبتلاي به آن، هر گاه گريه کند، از غدد اشکي‌اش، خون بيرون مي‌آيد. چنين شخصي، هيچگاه نمي‌تواند اشک بريزد بلکه فقط خون از چشمش خارج مي‌شود. به عبارت ديگر، کسي که اشک از چشمش مي‌رود، امکان ندارد که خون از غدد اشکي‌اش ترشح شود و بيمار خاصي که خون از غدد اشکي‌اش ترشح مي‌شود، نمي‌تواند اشک بريزد.
پس هر گاه تعبيرِ «خون گريه کردن» را ملاحظه نموديد، بدانيد که کنايه از شدت گريه است و نبايد به معني مطابقي آن حمل شود. يعني نبايد به اين معني بدانيد که از همان خوني که در رگ‌ها جريان دارد، از چشمش مي‌آيد.
5. غير از اشکال طبي، اشکال شرعي اين است که آيا امام سجاد (عليه‌السلام) پس از اين که خون در ليوان آب مي‌افتاد، آن را مي‌نوشيدند يا دور مي‌ريختند؟ اگر مي‌نوشيدند، آب قليل با ملاقات نجاست، نجس شده و قابل خوردن و آشاميدن نيست و اگر آن را دور مي‌ريختند، با ليوان ديگري که مي‌آوردند نيز همين کار را انجام مي‌دادند، يعني در آن، خون چشم مي‌ريختند و باز نجس مي‌شد. در اين صورت، آن حضرت چگونه آب مي‌نوشيدند؟!
نتيجه‌گيري: اين متن، علاوه بر اين که حديث نيست و دچار تحريف شده و دَمْع (= اشک) در آن به دَم (خون) تبديل شده، اشکالات محتوايي نيز دارد که عرض شد.

خداوند، ما و شما را بر راه روشن و استوار ثقلين، پايدار بداراد.
موفق باشيد
حاج فردوسي