نظری بر «مفاتیح الحیات» اثر آیت الله جوادی آملی

سلام علیکم
نظر شما در مورد کتاب «مفاتیح الحیات» اثر آیت الله جوادی آملی چیست؟ آیا می‌توان به عنوان یک برنامه‌ی سیر و سلوکی به آن عمل کرد؟

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باسمه تعالی

سلام علیکم
برنامه‌ی تربیتی دارای مؤلفه‌ها و مشخصه‌هایی است که در کتاب فوق الذکر دیده نمی‌شود. از جمله‌ی این ملاک‌ها می‌توان به دو مورد زیر اشاره کرد:
۱ـ برنامه‌ی تربیتی باید دارای مرحله‌بندی باشد یعنی از کلاس اول شروع شده و تا کلاس‌های بالاتر را مرحله به مرحله مشخص کند. کتاب فوق، اینگونه نیست.
۲ـ برنامه‌ی تربیتی شامل یک سری اوامر و نواهی است یعنی به صورت روشن به رهرو خود امر می‌کند که این موارد مشخص را انجام بده و او را از انجام برخی موارد مشخص دیگر، نهی می‌کند. کتاب فوق اینگونه نیست.
پس در یک نظر کلی می‌توان این کتاب را «حلیه المتقین» با ویرایش جدید دانست. البته تلاش گسترده و زیادی برای اصل کتاب، آدرس‌ها و حتی تایپ، صفحه‌آرایی و چاپ آن به کار رفته است که نمی‌توان نادیده گرفت و بر ارزش آن می‌افزاید.
در هر حال توصیه می‌شود اگر به دنبال برنامه‌ای مرحله‌بندی برای «عمل» می‌گردید، به سراغ این کتاب نروید چون حیران خواهید شد. ولی اگر دوست دارید نظر اسلام را (به صورت علمی) در مورد برخی موضوعات بدانید، می‌تواند منبع مفیدی باشد.
جهت جلوگیری از هر گونه کج‌فهمی، تأکید می‌کنیم جواب ما فقط ناظر به این است که کتاب «مفاتیح الحیات» را نمی‌توان به عنوان «برنامه» استفاده نمود ولی کتاب علمی خوبی است و در اندازه‌ی خودش، تلاش فراوانی برای فراهم آمدنش مصروف شده است که خداوند به نویسندگانش اجر فراوان عنایت فرماید.
هر گاه بپرسند «قرآن کریم» رمان است یا «بینوایان»، خواهیم گفت: «بینوایان»؛ و این به معنی توهین به قرآن کریم یا قبول نداشتن آن نیست. بلکه در صدد بیان حقیقت هستیم.
در این مورد نیز ما فقط برنامه‌ بودن کتاب «مفاتیح الحیات» را رد کردیم نه اینکه کتاب مفیدی نیست یا ارزش علمی ندارد.
البته بدیهی است که احمق‌ها بعد از خواندن این مطلب، ما را متهم به مخالفت با آیت الله جوادی آملی (حفظه‌الله) یا قبول نداشتن کتاب «مفاتیح الحیات» خواهند کرد، زیرا احمق، قدرت تشخیص ندارد و هر مخالفتی را به دشمنی با اساس آن چیز تفسیر می‌کند.

موفق باشید
حاج فردوسی